MİLLİ KÜTÜPHANE
HİZMETLERİNDEN YARARLANILMASINDA UYGULANACAK USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin
amacı; kullanıcı ve araştırmacıların Milli Kütüphane hizmetlerinden yararlanmasında
uygulanacak usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik,
Milli Kütüphane hizmetlerinden yararlanılmasında uygulanacak usul ve esaslara
ilişkin hükümleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik;
23/3/1950 tarihli ve 5632 sayılı Milli Kütüphane
Kuruluşu Hakkında Kanunun 2 nci maddesi ve Ek 1 inci
maddesi ile 25/9/1986 tarihli ve 86/11038 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
kabul edilen Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Eserlerden Faydalanma Usul ve
Esasları Hakkında Tüzük’e dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte
geçen;
a) Bakanlık: Kültür ve Turizm
Bakanlığını,
b) Başkanlık: Milli Kütüphane Başkanlığını,
c) Kullanıcı: Milli Kütüphanede
bulunan mekânlar ile Milli Kütüphane koleksiyonunda bulunan materyallerden
yararlanmak ya da araştırma, çalışma veya etkinlik yapmak isteyen gerçek veya tüzel
kişileri,
ç) Kütüphane: Milli Kütüphaneyi,
d) Materyal: Milli Kütüphane
koleksiyonunda bulunan kitap, broşür, bülten, süreli yayın, yazma ve nadir
eser, takvim, mikrofilm, mikrofış, disk, disket, CD,
DVD, plak, video kaset, ses kaseti, atlas, harita, pul, para, resim, tablo,
fotoğraf, gravür, kupür, röprodüksiyon, rozet, el ilanı,
pankart, figür, afiş ve kartpostal gibi malzemeleri,
e) Mekân: Yararlanılan salon, bölüm
veya hizmet alanlarını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kütüphane
Hizmetinden Yararlanma ve Denetim
Kütüphaneden yararlanabilecek kişiler
MADDE 5 – (1) Kütüphanecilik
hizmetlerinde kullanılan mekânlardan;
a) Akademisyenler,
b) Kamu çalışanları ve
emeklileri,
c) Bir meslek odası veya baroya
kayıtlı meslek sahipleri,
ç) Yazılı veya görsel basın
mensupları,
d) Üniversite ve yüksekokul öğrencileri
veya mezunları,
e) Özürlüler İdaresi Başkanlığınca
verilen görme özürlü kimlik kartına veya tam teşekküllü hastanelerden alınan ve
görme özürlü olduğunu belgeleyen sağlık raporuna sahip görme engelliler,
yararlanabilir.
(2) Kütüphaneden yabancı uyruklu
araştırmacılar da yararlanabilir. Ancak, yabancı uyruklu araştırmacıların kütüphaneden
yararlanması; Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Eserlerden Faydalanma Usul ve
Esasları Hakkında Tüzük gereği Başkanlıkça araştırma yapabilecekleri konusunda
verilen olumlu görüş ve izine bağlıdır.
(3) Türkiye’deki üniversitelerde öğrenim
gören yabancı uyruklu öğrenciler, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan öğrencilere
uygulanan kurallara tabidir.
Kütüphaneye girmek için giriş kartı veya yazılı izin alınması
MADDE 6 – (1) Kütüphaneden
yararlanmak isteyen kullanıcılar giriş kartı veya Başkanlıktan yazılı izin
almak zorundadır.
(2) Giriş kartı almak isteyen kişinin,
kütüphaneye gelerek kayıt bölümüne başvurması, bağlı olduğu kurum veya kuruluştan
alınmış kimlik belgesini göstererek, kullanıcı giriş formunu doldurup imzalaması
gerekir. Başvuran kişinin dijital fotoğraf makinesi ile fotoğrafı çekilerek,
kullanıcı barkod numarası ile bu fotoğrafını içeren giriş kartı kendisine
teslim edilir.
(3) Üyelik koşullarını taşımadığı
halde kütüphaneden yararlanmak isteyen kişilerin Başkanlığa yazılı olarak başvurmaları
gerekmektedir. Başvuruları Başkanlıkça uygun görülen kişilere durumlarına uygun
giriş kartı verilir.
(4) Kütüphanedeki konferans
salonu, yunus emre toplantı salonu ve sergi salonu gibi mekânlarda düzenlenen kültürel,
bilimsel ve sanatsal etkinliklerden yararlanmak için giriş kartı veya yazılı
izin alınması gerekmez. Ancak bu salonlarda kültürel, bilimsel ve sanatsal
etkinlik düzenlenmesi, Kültür ve Turizm Bakanlığının iznine bağlıdır.
Giriş kartlarının türleri, geçerlilik süreleri ve kullanılması
MADDE 7 – (1) Giriş
kartlarının türleri ve geçerlilik süreleri aşağıda belirtilmektedir.
a) Süresiz giriş kartı:
Akademisyenler, kamu çalışanları ve emeklileri, bir meslek odası veya Baroya
kayıtlı meslek sahipleri, yazılı veya görsel basın mensupları ile görme
engellilerine verilir.
b) Süreli giriş kartı: Süreli
giriş kartı belli bir süre içerisinde geçerli olup sürenin bitiminde
yenilenmediği veya kullanım süresi uzatılmadığı takdirde geçerliliğini
yitirir. Bu giriş kartları aşağıda belirtilmektedir.
1) Yıllık giriş kartı: Üniversite
ve yüksekokul öğrencileri ile mezunlarına verilir.
2) Aylık giriş kartı: Dilekçe ile
Başkanlığa başvuran ve başvuruları Başkanlıkça uygun görülen kişilere verilir.
3) Günlük giriş kartı: Sadece bir
günlüğüne ve bir ay içerisinde bir defaya mahsus olmak üzere verilir.
(2) Giriş kartını sahibinden başkası
kullanamaz.
(3) Giriş kartı okutulmadan
elektronik turnike sisteminden geçilemez, salon ve yer numarası ayırtılamaz.
(4) Başkanlıkça elektronik kullanım
sisteminde bir değişiklik yapılması halinde giriş kartları yenilenir.
(5) Kaybedilen giriş kartının
yenilenebilmesi için kütüphaneye başvurulması ve kartın kaybolduğunun gazete
ilanı gibi yollarla belgelenmesi gerekir.
Kütüphaneye giriş ve çıkışların denetlenmesi
MADDE 8 – (1) Kütüphane
binasının, malzemelerinin, araç-gereçlerinin ve kütüphane materyallerinin
korunması ile kullanıcılar, ziyaretçiler ve personelin güvenliğinin sağlanması
amacıyla kütüphaneye giriş ve çıkışlar elektronik turnike sistemi ve kapalı
devre kameralarla denetlenir.
(2) İlgili mevzuata göre suç sayılan
araç-gereç veya malzemelerin kütüphanede kullanılmasının önlenmesi amacıyla
kullanıcıların beraberlerinde getirdikleri poşet veya çanta gibi eşyalar x-ray
cihazından geçirilir ve gerektiğinde görevli personel tarafından kontrol
edilir.
(3) Kütüphaneye bavul veya koli
gibi büyük taşıma eşyaları ile girilemez. Başkanlığın izni olmadan fotoğraf
makinesi ve kamera gibi kaydedici veya görüntüleyici araçlar ile girilemez ve çekim
yapılamaz. Bu gibi eşya ve cihazlar, kontrol edildikten sonra ve çıkışta teslim
edilmek üzere kütüphane girişindeki güvenlik birimine bırakılır.
(4) Kütüphaneye girenler, ayrılırken
yanında bulundurduğu kitap, süreli yayın ve benzeri materyali kütüphaneye ait
olup olmadığının denetimi için görevli personele göstermek zorundadır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kütüphane
Hizmetlerinden Yararlanma Usulleri
Kütüphane içinde uyulması gereken kurallar
MADDE 9 – (1)
Kullanıcıların kütüphanede uyması gereken kurallar aşağıda belirtilmektedir.
a) Kafeterya dışında hiçbir yerde
yemek yenilemez, çay ve benzeri içecek içilemez.
b) Okuma salonlarında yüksek
sesle konuşulamaz, cep telefonu ile görüşülemez.
c) Okuma salonları ve kullanıcıya
kapalı alanlarda cep telefonlarının fotoğraf ve video çekme veya ses kaydetme
fonksiyonları kullanılamaz.
ç) Okuma salonlarında grup çalışması
yapılamaz.
d) Taşınabilir bilgisayarlar Başkanlıkça
belirtilen alanlar dışında kullanılamaz.
e) Turnikede sistemin verdiği yer
numaralı koltuktan başkasına oturulamaz.
f) Hiçbir kütüphane materyali
bina dışına çıkarılamaz.
Kütüphane hizmetlerinden yararlanma usulü
MADDE 10 – (1)
Kullanıcıların, kütüphaneye girerken uyması gereken kurallar aşağıda
belirtilmektedir.
a) Giriş kartı elektronik turnike
sistemine okutulur.
b) Elektronik turnike sisteminde,
yararlanılacak materyal türüne göre, materyalin hizmete sunulduğu salon veya bölüm
seçilir.
c) Elektronik turnike sistemi
tarafından verilen fişte belirtilen salon veya bölüme geçilir.
ç) Seçilen salon veya bölümdeki
koltuklar numaralandırılmış ise, elektronik turnike sistemi tarafından verilen
fişte belirtilen yere oturulur.
(2) Kütüphaneye gelen kullanıcıların
materyal talep ederken veya kullanırken uyması gereken kurallar aşağıda
belirtilmektedir.
a) Gerek duyulursa görevli
personele danışılarak, kart kataloglarda veya çevrimiçi katalogda (bilgisayar
terminalleri) aranan materyale ilişkin tarama yapılır.
b) Tarama sonucunda belirlenen
materyallere ait bibliyografik bilgiler materyal istek fişlerine tam ve doğru
olarak aktarılır.
c) Doldurulan materyal istek
formları banko veya depo görevlilerine verilir. Bir defada en çok kaç materyal
talebinde bulunulabileceği ve bir günde en çok kaç defa talepte bulunulabileceği
materyalin türüne, niteliğine ve yararlanabileceği salona veya bölüme göre değişir.
ç) Banko veya depo görevlileri
tarafından çıkarılan materyal, giriş kartı görevliye verilerek teslim alınır ve
elektronik turnike sistemi tarafından verilen veya görevlilerce gösterilen yerde
araştırma veya çalışma yapılır.
d) Materyale zarar veya hasar
vermemeye azami özen gösterilir.
e) Materyal, fotokopi veya
mikrofilm çekimi gibi işlemler haricinde salon dışına çıkarılamaz,
f) Araştırma veya çalışma bittiğinde
materyal, banko veya depo görevlisine teslim edilir.
(3) Depolardan materyal çıkarılması
hafta içi her gün 09:30-12:00 ve 13:30-17:00 saatleri
arasında mümkündür. Bu saatler dışında okuyucular, faydalanmak istedikleri
kitap ve süreli yayınları pazartesi-cuma günleri en geç 16:30'a
kadar kütüphaneye bizzat gelerek veya e-posta göndererek ayırtabilirler. Ayırtma
işlemlerinde materyale ait bibliyografik bilgilerin tam ve doğru olarak
belirtilmesi gerekir. Kitapların ayırtılması işlemlerinde varsa cilt bilgisi;
gazete ve dergi gibi süreli yayınların ayırtılması işlemlerinde ise yıl, ay, gün
veya cilt ve sayı bilgileri mutlaka belirtilir.
(4) 5/12/1951
tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 38 inci maddesinde sayılan
haller dışında ticari amaçla fotokopi ve benzeri çoğaltma yapılamaz. Yerli ve
yabancı araştırmacıların, üniversitelerin ve diğer bilimsel kuruluşların
mikrofilm istekleri mikrofilm bölümü tarafından karşılanır. Mikrofilm
istekleri, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Eserlerden Faydalanma Usul ve
Esasları Hakkında Tüzük hükümlerine göre karşılanır.
(5) Kütüphaneye gelen kullanıcılar
kütüphane materyallerinden sadece kütüphane içerisinde ve bu Yönetmelik hükümleri
çerçevesinde yararlanabilir.
(6) Kütüphane materyalinden kütüphane
dışında yararlanılmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak bir yönerge
ile belirlenir.
(7) Görme engelli kullanıcılar,
materyal teslim tutanağı düzenlenmek ve görme engelli olduğunu belgelemek kaydıyla
sesli kitapları on gün süreyle ödünç alabilir.
Kütüphanecilik hizmetinde kullanılan mekânlardan yararlanma
MADDE 11 – (Değişik:RG-1/8/2013-28725)
(1) Kütüphane ulusal ve dini
bayramlar ile genel tatil günleri dışında hizmete açıktır. Kütüphanenin hizmete
açık olduğu günlere ilişkin çalışma saatleri ile fotokopi ve kafeterya
hizmetlerine ilişkin süreler Bakanlık tarafından belirlenir ve kullanıcılara
duyurulur.
(2) Bir defada en çok üç materyal
olmak üzere bir günde en çok altı materyal talebinde bulunulabilen, akademik
araştırma yapanlar ve akademisyenler için talep miktarının iki katına kadar
artırılabileceği mekanlar salon, bölüm ve hizmet
alanları şunlardır;
a) Adnan Ötüken
okuma salonu: Basma kitaplardan yararlanılır.
b) Dr. Müjgan
Cunbur okuma salonu: Basma kitaplardan yararlanılır.
c) Süreli yayınlar okuma salonu:
Gazete ve dergi gibi süreli yayınlardan yararlanılır. Süreli yayınlar okuma
salonunda ciltli gazetelerden fotokopi çekilemez, ancak mikrofilm bölümünde
ücreti karşılığında kopyası alınır. Ayrıca, Başkanlığın izni ile uygun görülen
alanda kullanıcı tarafından fotoğraf makinesi veya kamera ile görüntü
alınabilir. Ciltlenmemiş durumda olan gazete ve dergilerden ancak hafta içi
mesai saatleri içerisinde yararlanılabilir. Elektronik ortama veya mikrofilme
aktarılmış süreli yayınlar okuyucuya verilemez.
(3) Bir defada en çok kaç
materyal talebinde bulunabileceği ve bir günde en çok kaç defa talepte bulunabileceği,
materyalin türüne ve niteliğine göre değişen salon ve bölümler aşağıda
belirtilmektedir.
a) İbn-i
Sina el yazması ve nadir eserler okuma salonu: Koleksiyonda bulunan el yazması,
nadir eserler ve Arap harfli Türkçe kitaplardan yararlanılır. Bu salondaki
materyallerin korunması hususunda görevlilerin uyarılarına uyulması zorunludur.
Yazma eserlerden çoğaltma yapılamaz, ancak mikrofilminden veya elektronik
ortama aktarılmış görüntülerinden yararlanılabilir. Dijital ortama aktarılan,
teknik işlemleri tamamlanmamış veya yıpranmış kitap ve belgeler kullanıcıya
verilemez.
b) Danışma kaynakları salonu:
Koleksiyonda bulunan ansiklopedi, sözlük ve bibliyografya gibi danışma
kaynaklarından yararlanılır. Bu salondaki danışma kaynakları yalnızca salon
görevlisine kimlik bırakılmak suretiyle kütüphane içinde fotokopi çektirmek
amacıyla salon dışına çıkarılabilir.
c) Kitap dışı materyaller bölümü:
Koleksiyonda bulunan disk, disket, CD, DVD, plak, atlas, harita, pul, para,
resim, fotoğraf, kupür, röprodüksiyon, el ilanı,
figür, afiş ve kartpostal gibi kitap dışı materyallerden yararlanılır. Tablo,
figür, heykel ve tezhip türündeki materyallerden yararlanmak veya
koleksiyondaki kitap dışı materyalleri herhangi bir teknikle çoğaltmak,
kopyasını veya görüntü kaydını almak için Başkanlıktan yazılı izin almak
gerekir.
ç) Müzik dinleme salonu: Bu
salondan, ses ve görüntü kayıtlarını izleme ve dinleme amacıyla yararlanılır.
d) Konuşan kitaplık ve görme
engelliler hizmet merkezi: Görme engelli kullanıcılar için kütüphanedeki dijital
kayıt stüdyosunda üretilen veya çeşitli yollarla sağlanan sesli eserler hizmete
sunulur. Bu hizmetten yararlanmak için, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca
verilen görme engelli kimlik kartı veya tam teşekküllü hastanelerden alınan
görme engelli olduğunu belgeleyen sağlık raporu ibraz edilmesi gerekir.
e) Atatürk belgeliği: Mustafa
Kemal Atatürk ve Cumhuriyet tarihine dair materyal ve belgeler hizmete sunulur.
f) İnteraktif salon: Abone olunan
bilgi bankalarından, veri tabanlarından ve internetten yararlanılan salondur.
g) Mikrofilm okuma salonu:
Koleksiyonda bulunan mikrofilmlerden ve elektronik ortama aktarılan yazma ve
nadir eserler ile süreli yayınlara ait DVD'lerden yararlanılan bölümdür.
Ayrıca, ciltli gazetelerin elektronik ortamda görüntüleri alınabilir.
ğ) Çok amaçlı çalışma salonları:
Akademisyenler ile Başkanlıktan izin alan kişi veya grupların özel çalışma veya
toplantı amacıyla yararlanabildikleri salonlardır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve
Son Hükümler
Cezai hükümler
MADDE 12 – (1) Bu Yönetmelikte
belirtilen hükümlere aykırı olarak;
a) Giriş kartı alınırken yanlış
veya eksik beyanda bulunulduğunun anlaşılması,
b) Kendisine ait olmayan giriş
kartı ile kütüphaneye girme teşebbüsünde bulunulması veya girildiğinin anlaşılması,
c) Kütüphanenin kullanımına yönelik
ilke ve esaslara uyulmaması nedeniyle yapılacak uyarıların dikkate alınmaması,
ç) Kütüphanenin çalışma disiplin
ve düzenine aykırı davranışlar gösterilmesi,
halinde görevli personel tarafından giriş
kartına el konulur.
(2) El konulan giriş kartı bir
tutanak ile Başkanlığa iletilir. Başkanlık onayı ile giriş kartı bir yıl süreyle
iptal edilir. Giriş kartı bir yıl süreyle iptal edilen kullanıcıların kartları,
aynı durumu tekrar etmeleri halinde 5 yıllığına, ikinci kez aynı durumu tekrar
etmeleri halinde ise süresiz olarak iptal edilir.
(3) Hizmete sunulan her çeşit
materyalin veya araç-gerecin kaybolmasına ya da kırılıp bozulmasına sebep olan
kullanıcılar ile adlarına salon tahsis edilen kuruluşların materyal ve
malzemelere vermiş oldukları zararlar hakkında, 28/12/2006
tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Taşınır
Mal Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 13 – (l) Bu Yönetmelik
ile 9/11/2002 tarihli ve 24931 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Kütüphane Kullanıcı Hizmetleri Yönetmeliği
yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 14 – (1) Bu Yönetmelik
yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelik
hükümlerini Kültür ve Turizm Bakanı yürütür.
|
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin |
|
Tarihi |
Sayısı |
|
6/10/2010 |
27721 |
|
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî
Gazetelerin |
||
Tarihi |
Sayısı |
|
1. |
1/8/2013 |
28725 |
2. |
|
|