BİNALARIN
GÜRÜLTÜYE KARŞI KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı; her türlü yapı, bina, tesis ve işletmenin
işletimi ve kullanımı safhalarında insanların maruz kalacağı, binaların
dışından veya içinden kaynaklanan gürültülerin, kişilerin huzur ve
sükûnuna, beden ve ruh sağlığına olumsuz etkilerini en aza indirecek iyi
işitme ve algılama koşullarının sağlanması için, tasarım, yapım, kullanım,
bakım ve işletim bakımından uyulacak kuralların belirlenmesidir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında
kalan yerlerde inşa edilecek resmi ve özel her türlü yapı, bina, tesis ile
işletmelerde iç mekanlarda insanların maruz kaldığı ulaşım, sanayi, yapım
ve insan kaynaklı gürültüler gibi dış çevre gürültülerinin ve yapı içinde
oluşan komşuluk gürültüleri, darbe sesleri, mekanik sistem ve servis
ekipmanlarının gürültüleri ile cihazlardan yayılan mekanik titreşimlerin
kontrol altına alınmasına yönelik önlemlere ilişkin temel kuralları kapsar.
(2) Bu Yönetmelik;
a) 10/9/2014
tarihli ve 29115 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre İzin ve Lisans
Yönetmeliğine göre işletme ve tesislere verilecek çevre izin veya lisans
belgesi kapsamında binaların içinde gürültü kirliliği değerlendirmesi
yapılması, işletmelerin denetlenmesi ve her türlü idari yaptırım
uygulamalarını,
b) 28/7/2013
tarihli ve 28721 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların Gürültü ile
İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik ile 22/8/2013 tarihli ve
28743 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların Titreşimle İlgili
Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik hükümlerine göre yapılan
uygulamaları,
c) 22/5/2003
tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki işyerlerinde çalışan
işçilerin maruz kaldığı gürültüyle ilgili uygulamaları,
ç) Konferans,
konser, sinema ve tiyatro salonu gibi özel kullanımların salon akustiği
tasarımı konularını ve hesaplarını,
kapsamaz.
(3) Bu Yönetmelik
hükümleri; iyileştirme ve yenileme nedeniyle mevcut yapılardan,
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra, kullanım amacı kısmen veya
tamamen değiştirilmek istenen bina ve tesislerin değerlendirilmesinde ve
esaslı onarım ve tadilat projelerinde de uygulanır.
(4) Korunması
gerekli kültür varlığı olarak tescil edilen binalarda gerekli yapısal
önlemler, Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun görüşü alınarak
binanın özelliğini etkilemeyecek biçimde uygulanır.
(5) Türk Silahlı
Kuvvetlerince kullanılan ve yeni yapılacak veya yaptırılacak yapı, bina ve
tesislerin gürültüden korunmasına ilişkin usul ve esaslar Milli Savunma
Bakanlığınca; ceza infaz kurumu olarak kullanılan yapı, bina ve tesislerin
gürültüden korunmasına ilişkin usul ve esaslar Adalet Bakanlığınca bu
Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak belirlenir.
(6) Mevcut kamu
binalarında, gürültünün önlenmesi bakımından gerekli ölçüm ve testlerin
yapılmasından ve akustik koşulların iyileştirilmesinden, sağlanacak ses
yalıtım düzeyinin belirlenmesinden, bu Yönetmelik hükümleri ve asgari
yalıtım düzeyleri esas alınarak yetkili idaresi sorumludur.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik; 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 14 üncü
maddesi, 29/6/2011 tarihli ve 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci ve 8 inci
maddeleri ile 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 38 inci ve 40
ıncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1)
Bu Yönetmelikte geçen;
a) A - ağırlıklı
ses basınç düzeyi (dBA): İnsan işitme sisteminin düşük basınçlı seslere
karşı en çok hassas olduğu orta ve yüksek frekanslara daha fazla ağırlık
veren ve gürültüden olan etkilenmeyi belirleyen ve gürültü kontrolünde
yaygın olarak kullanılan A-ağırlık şebekesi yardımıyla elde edilen tek
sayılı bir ses düzeyi birimini,
b) Ağırlıklı darbe
sesi yalıtımı iyileştirme indeksi (ΔLw): 1/3 oktav
bantlarda belirlenen darbe sesi yalıtımı iyileştirme indeksi ΔL’nin
bir referans eğri kullanılarak elde edilen tek sayılı değerini,
c) Ağırlıklı ses
azaltma indeksleri (Rw, R'w): Yapı elemanlarının
yalıtım performanslarını belirtmek üzere elemanın ses azaltım indeks veya
görünür ses azaltım indeksi değerlerinden, bir referans eğri kullanılarak
elde edilen tek sayılı yalıtım göstergelerini,
ç) Ağırlıklı ses
azaltma iyileştirme indeksi (ΔRw):1/3 oktav bantlarda
belirlenen ses azaltma iyileştirme indeksi ΔR’nin, bir referans eğri
kullanılarak elde edilen tek sayılı değerini,
d) Ağırlıklı
ses yutuculuk kat sayısı (αw): Ses yutuculuğunun frekansa
bağlı değerlerinin, bir referans eğri kullanılarak elde edilen tek sayılı
değerini,
e) Ağırlıklı
standardize edilmiş cephe düzeyi farkı (D2m,nT,w): Cephenin 2
metre önünde mevcut trafik gürültüsü veya özel bir ses verici kaynak
yardımıyla ölçülen ses basınç düzeyi ile alıcı odadaki ses basınç düzeyi
arasındaki farkın, alıcı odasındaki reverberasyon süresine göre düzeltilmiş
değerinden bir referans eğri kullanılarak elde edilen tek sayılı yalıtım
göstergesini,
f) Ağırlıklı standardize
edilmiş darbe sesi basınç düzeyi (L'nT,w): Alan ölçümlerinde
alıcı odasında ölçülmüş ve hesaplanmış darbe sesi basınç düzeyinin, alıcı
odasının reverberasyon süresine bağlı bir düzeltme terimi kullanılarak
azaltılmış spektral değerinden bir referans eğri kullanılarak elde edilen
tek sayılı yalıtım göstergesini,
g) Ağırlıklı
standardize edilmiş düzey farkı (DnT,w):Bitişik iki odadan
birisinde bir veya daha fazla ses kaynağı tarafından üretilen hava doğuşlu
sesin her iki odada oluşturduğu ses basınç düzeylerinin yer ve zaman
ortalamaları arasındaki farkın, alıcı odanın reverberasyon süresine göre
düzeltilerek elde edilen spektral değerinden bir referans eğri kullanılarak
elde edilen tek sayılı yalıtım göstergesini,
ğ) Akustik: Ses
dalgalarının oluşumu, yayılması, ses kaynakları, işitme-algılama-etkilenme,
ölçüm, kontrol teknolojileri gibi konuları inceleyen ve uygulama
olanaklarını araştıran bilim dalını,
h) Akustik
performans belgesi: Bu Yönetmeliğe göre tüm gürültüye karşı hassas binalar
veya içindeki bağımsız birimler için yapılacak akustik testler sonucunda
akustik performans sınıfını gösteren belgeyi,
ı) Akustik
performans sınıfı: Binalarda ve içindeki bağımsız birimlerde iç gürültü
düzeylerine, yapı elemanlarının yalıtım değerlerine, tesisat ve servis
ekipmanlarından kaynaklanan iç gürültü düzeylerine ve reverberasyon
zamanlarına bağlı olarak bir bağımsız birim veya binanın tümü için yapılan
değerlendirme ile ortaya konulan; A, B, C, D, E veya F şeklinde ifade
edilebilen derecelendirme sistemini (A, en yüksek performansı; F, en düşük
performansı gösterir),
i) Akustik proje:
Bu Yönetmelik hükümleri kullanılarak hazırlanan akustik proje ve detay
çizimlerini, anahtar paftaları, hesap ve/veya ölçüm sonuçlarını,
değerlendirme raporlarını içeren proje dökümanlarını,
j) Alıcı odası:
Bir ses yalıtımı ölçümünde sesin iletildiği ve alıcı mikrofonların
konumlandığı odayı,
k) Arka plan
gürültüsü (binalar için): Bir çevrede veya kapalı mekanda incelenen gürültü
kaynağı faaliyette değil iken aynı konum ve koşulda ölçülen geriye kalan
toplam sesi,
l) Arka plan
gürültüsüne göre düzeltme: Bir çevrede veya kapalı mekanda gerçek kaynak
değerinin; ölçülmüş toplam değerden arka plan gürültüsünün logaritmik
çıkarma işlemiyle bulunması işlemini,
m) Bağımsız birim:
23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa göre, bir binanın
ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli ve bağımsız mülkiyete konu
olan bölümünü,
n) Bakanlık: Çevre
ve Şehircilik Bakanlığını,
o) Belirsizlik
değeri: Ölçülen büyüklüğün gerçek değer etrafında bulunabileceği aralığı
tanımlayan tahmini değeri (ölçüm kalitesinin ve ölçüm sonuçlarının
güvenilirliğinin göstergesi),
ö) Bina akustiği:
Binaların yakın çevresi, binalar içindeki mekanların iç akustiği ve yapı
elemanları ile her türlü mekanik ve elektriksel sistemlerin meydana
getirdiği gürültü sorunlarını inceleyen; zararlı seslerin engellenmesini
amaçlayan ve reverberasyon süresini de içine alan akustik biliminin alt
bilim dalını,
p) Bina akustiği
uzmanı: Bu Yönetmelikte öngörülen bina akustiği konusunda rapor ve akustik
proje hazırlama, yapım sırasında değerlendirme, uygulama sonrasında
ölçümlerle sonuçların ortaya konulması gibi hizmetleri gerçekleştirenleri,
r) Bölme elemanı:
Kaynak ve alıcı odasını ayıran, kapı ve pencere gibi bileşenleri de
içerebilen duvar gibi düşey yapı elemanları ile döşeme, çatı gibi yapı
elemanlarını,
s) C - Ağırlıklı
ses basınç düzeyi (dBC): 35 Hz'e kadar alçak frekans seslerine sahip
gürültülerin değerlendirilmesinde kullanılan ve C ağırlık şebekesi
yardımıyla elde edilen tek sayılı ses düzeyi birimini,
ş) Çevresel
gürültü veya dış gürültü: Ulaşım araçları, kara yolu trafiği, demir yolu
trafiği, hava yolu trafiği, deniz yolu trafiği, rüzgar türbinleri, açık
alanda kullanılan makina ve donatım, şantiye alanları, sanayi tesisleri,
atölye, imalathane, işyerleri ve benzeri işletmeler ile rekreasyon alanları
ve eğlence yerleri, lunapark, çocuk oyun alanları, spor alanları ve insan
etkinlikleri sırasında oluşan zararlı veya istenmeyen hava doğuşlu sesleri,
t) Darbe sesi: İki
kütlenin birbirine çarpması veya kapı çarpması, ayak sesi, eşya çekilmesi,
sürtünmesi gibi doğrudan katı ortamda, örneğin döşemede ortaya çıkan, bina
taşıyıcı sistemine ve yapı elemanlarına iletilen, dolayısıyla katı ortam
doğuşlu seslerin üretilmesine neden olan sesleri,
u) Darbe sesi
basınç düzeyi (Li): Darbe sesi yalıtımı ölçülecek döşemenin
standart darbe sesi kaynağı tarafından uyarılması sırasında, alıcı odasında
1/3 oktav bantlarından birinde çeşitli mikrofon konumlarına göre enerji
ortalaması alınmış ses basınç düzeyini,
ü) Darbe sesi
yalıtımı: Üst kat döşemesine konumlandırılmış adım sesini modelleyen
standart darbe sesi kaynağının çalışması durumunda, alt odada ölçülen ses
basınç düzeyinden elde edilmiş, alıcı odasının akustik koşullarını da hesaba
katan spektral veya tek sayılı yalıtım göstergesi değerini,
v) Darbe sesi
yalıtımı iyileştirme indeksi (ΔL): Laboratuvarda yapılan ölçümlerde
bir yapı elemanının darbe seslerine karşı yalıtım değerini arttırmakta
kullanılan bir ek katmanın performansını belirtmekte kullanılan ve bir
referans döşemenin katmanlı ve katmansız durumlarında 1/3 oktav bantlarda
ölçülen normalize edilmiş darbe sesi basınç düzeyleri arasındaki farkı
gösteren birimini,
y) Desibel (dB):
Ölçülen seslerin güç, şiddet ve basınçlarının, işitilebilen en hafif ses
referans alınarak, bu referans değere göre karşılaştırılması ile elde
edilen sonucun logaritmik olarak verildiği “düzey”in birimini,
z) Dış yapı
elemanları: Bina dışı gürültü kaynaklarına ve diğer çevresel etkenlere
maruz kalan, bir dış ortamla iç ortamı ayıran; kapı, pencere gibi
bileşenleri de içerebilen dış duvar, giydirme cephe, çatı, teras ve altı
açık döşemeleri belirten bina kabuğu elemanlarını,
aa) Doğrudan
iletim: Bir yapı elemanına gelen seslerin elemanın titreşimi ile katı ortam
doğuşlu olarak veya eleman üzerindeki yarıklar, panjurlar ve havalandırma
üniteleri gibi boşluklar ile hava doğuşlu olarak elemanın arkasına
iletilmesini,
bb) Dolaylı veya
yanal iletim: Bir alıcı odasına bitişik odadan bölme elemanı aracılığı ile
dış yapı elemanından doğrudan iletilen seslerin dışında, bu elemanlara
bitişik olan yan duvarlar, tavan, döşeme gibi diğer elemanlar ile sesin
iletilmesini,
cc) Döşeme: Bina
iç bölümlerini yatay veya eğimli olarak ayıran yapı elemanlarını,
çç) Düzey farkı
(D): Bitişik iki odadan birisinde bir veya daha fazla ses kaynağı
tarafından üretilen hava doğuşlu sesin her iki odada oluşturduğu ses basınç
düzeylerinin yer ve zaman ortalamaları arasındaki ses basınç düzeyi
farkını,
dd) Eğlence yeri:
Bir konaklama tesisi bünyesinde veya müstakil olarak faaliyet gösteren,
müşterinin eğlence ihtiyacını karşılamaya yönelik, ortamında elektronik
olarak yükseltilmiş sesler ve canlı müzik bulunan işyerini,
ee) Eşdeğer ses
yutuculuk alanı (A): Bir yüzeyin alanı ile yutuculuk katsayısının
çarpımını,
ff) Eşdeğer
sürekli ses basınç düzeyi (Leq): Belli bir süre içinde ses
basınç düzeyleri değişim gösteren, dalgalı bir gürültünün eşit enerjiye
sahip olan sürekli bir sese eşdeğer düzeyini (A Ağırlıklı ses düzeyi olarak
ölçüldüğü zaman LAeq olarak adlandırılır),
gg) En yüksek ses
basınç düzeyi (LF,max): Belirli bir ölçüm süresi içinde hızlı
tepki zaman ağırlığı kullanılarak ölçülen ses basınç düzeylerinin her oktav
bantta en büyük değerini (A Ağırlıklı ses düzeyi olarak ölçüldüğü zaman LAF,max
olarak adlandırılır),
ğğ) Frekans: Saf
ton ses dalgasının saniyedeki titreşim sayısını,
hh) Frekans
spektrumu: Bir gürültünün oktav ve 1/3 oktav bantların her birinde sahip
olduğu ses basınç düzeylerinin frekanslara göre değişiminin grafik üzerinde
gösterilmesini,
ıı) Gece düzeyi (Lgece
veya Lnight): A ağırlıklı uzun süreli ortalama ses düzeylerinden
elde edilen ve gece saatlerinde tanımlanan, dış çevre gürültülerinin
düzeyini belirten göstergeyi,
ii)
Gündüz-akşam-gece düzeyi (Lgag veya Lden): A
ağırlıklı uzun süreli ortalama ses düzeylerinden elde edilen ve dış çevre
gürültülerinin düzeyini belirten göstergeyi,
jj) Gürültü
değerlendirmesi: Bir gürültü göstergesi kullanılarak gürültünün olumsuz
etkilerini belirlemek, tahmin etmek veya ölçmek için kullanılan her türlü
yöntemi,
kk) Gürültü
göstergesi: Gürültünün olumsuz etkisinin tanımlanmasında kullanılan
fiziksel bir ölçek olup, ölçüm sonuçlarını belirli ağırlıklar uygulanarak
tek bir sayı ile ifade etmeye yarayan değerlendirme birimlerini,
ll) Gürültü
kontrolü: Herhangi bir ses kaynağından yayılan gürültü niteliğine sahip
sesleri, bu Yönetmelikte öngörülen düzeye indirmek, akustik özelliğini
değiştirmek, etki süresini azaltmak, daha az rahatsız eden bir başka ses
ile maskelemek gibi yöntemlerle zararlı etkilerini tamamen veya kısmen yok
etmek için yapılan işlemleri,
mm) Gürültü
kontrolü ölçütü veya kriteri (NR): Bir kapalı mekanda mevcut gürültünün
spektral niteliklerini işitme-algılama özelliklerine göre değerlendirmeye
yarayan tek sayılı bir değerlendirme yöntemini,
nn) Gürültü
ölçümü: Elektroakustik ölçüm sistemleri yardımıyla dış ve iç çevrelerde
mevcut bir kaynak nedeniyle ortaya çıkan gürültünün veya arka plan
gürültüsünün ses basınç düzeylerini, EK-9’da listelenen ilgili standardında
belirtilen yöntem ve cihazlar kullanılarak ölçülmesi, spektral, zamansal ve
istatistiksel olarak analiz edilmesi ve sonuçların raporlanması işlemini,
oo) Gürültü
ölçütü: Bir gürültü göstergesi kullanılarak insan sağlığı, konforu,
performansı ve iş veriminin olumsuz etkilenmemesi için kabul edilebilecek
gürültü düzeylerini çeşitli kullanımlar için ayrıntılı olarak belirleyen
sınır değerleri,
öö) Gürültülülük
derecesi: Mekanları gürültü düzeylerine göre sınıflandırmak için kullanılan
ve yüksek, orta ve düşük olarak sınıflanan gürültü üretim özelliğini,
pp) Gürültüye az
hassas binalar: İdari ve ticaret binaları, spor tesisleri, terminaller gibi
kullanımları,
rr) Gürültüye çok
hassas binalar: Konut, yataklı hizmet veren sağlık kurumları, çocuk ve
yaşlı bakım evleri, yatılı eğitim kurumları, öğrenci yurtları gibi
kullanımları, kültürel tesisler gibi kullanımları,
ss) Gürültüye
hassas binalar: Yataklı hizmet veren konaklama tesisleri, eğitim kurumları,
dini tesisler gibi kullanımları,
şş) Gürültüye
hassas olmayan binalar: Otoparklar, garajlar, eğlence yerleri, sanayi
tesisleri gibi kendisi gürültü kaynağı olabilen ve gürültüye karşı hassas
olmayan alan ve kullanımları,
tt) Hava doğuşlu
ses: Havada bulunan ses kaynağının titreşimi ile hava içinde yayılan ve uzak
mesafelere iletilen sesleri,
uu) Hava doğuşlu
ses yalıtımı: Bir yapı elemanına çarpan hava doğuşlu sesin elemanın
arkasına iletildiğinde ortaya çıkan ses azalımından elde edilmiş, alıcı
odasının akustik koşullarını da hesaba katan spektral veya tek sayılı
yalıtım göstergesi değerini,
üü) Hertz (Hz):
Saf ton ses dalgasının saniyedeki titreşim sayısını gösteren birimi,
vv) İç ortam
gürültüsü veya iç gürültü: Bina içindeki mekanik ve elektrik tesisat
gürültüsü ve her türlü komşuluk gürültüsü kaynaklarından doğan ve mekan
içinde bulunan insanları olumsuz etkileyen, istenmeyen ve zararlı seslerin
bütününü,
yy) Katı ortam
doğuşlu ses: Bir darbe kaynağının temas ettiği katı ortamı, örneğin yapı
elemanını titreştirmesi sonucu oluşan ve eleman içinde her doğrultuda
iletilen, sürekli veya kesikli sesleri,
zz) Kaynak odası:
Bir ses yalıtımı ölçümünde gürültü kaynağının konumlandığı odayı,
aaa) Komşuluk
gürültüsü: Ev faaliyetleri ve komşuların oluşturduğu gürültüler olup, konut
içerisinde kişilerin kendi davranış ve alışkanlıklarından ve çeşitli ev
araçlarından kaynaklanan; kapı, pencere kapatma, yürüme, yüksek sesle
konuşma, bağırma, çocukların koşma ve zıplamaları, temizlik yapma, mobilya
çekme, televizyon seyretme, radyo ve elektronik ses vericilerle yükseltilmiş
müzik dinleme, müzik aleti kullanımı, çamaşır, bulaşık, kurutma, dikiş
makinaları, buzdolabı, çöp öğütücü, elektrik süpürgesi gibi ev aletlerini
kullanma, evcil hayvan besleme gibi faaliyetler ile bina içinde yapılacak
tadilat gibi işlerden doğan ve ortak alanlarda merdivenler, koridorlar ve
diğerlerinden gelen gürültüleri,
bbb) Kesikli ses:
Düzenli veya düzensiz aralıklarla tekrarlanan ve en az 5 sn süren sesleri,
ccc) Mekanik
titreşim: Bir katı cisme uygulanan bir uyarıcı kuvvetin etkisi altında
ortaya çıkan ve işitme sınırları altında kalan frekanslarda olup, dokunma
duyusu olarak algılanan periyodik titreşimleri,
ççç) Mekanik ve
elektrik sistem gürültüsü: Binalarda yapı içinde veya dışında yer alan her
türlü konut klima dış üniteleri, merkezi klima sistemleri ve ekipmanları,
sıhhi tesisat ekipman ve boruları, asansörler, jeneratörler ve benzeri
sistemlerin ürettiği hava doğuşlu ve darbe seslerini,
ddd) Mimari
akustik raporu: Yapı elemanlarının ses yalıtım özellikleri, detayları,
ilgili hesap ve uygulama ilkelerini içeren raporu,
eee) Oktav bant:
Ses basınç düzeyinin frekansa göre değişimini ortaya çıkarmakta
yararlanılan, alt ve üst frekans sınırları birbirinin iki katı olan ve bant
genişliği merkez frekansın % 70’ine eşit olan frekans bandını,
fff) 1/3 Oktav
bant: Her oktav bandın 3’e bölünmesi ile daha detaylı analizlere olanak
veren ve bant genişliği merkez frekansın % 23’üne eşit olan frekans
bandını,
ggg) Reverberasyon
veya çınlama süresi (T): Hacim içinde faaliyette olan bir ses kaynağının
susmasından itibaren ses basınç seviyesinin 60 dB azalması için geçen süre
olup, bir hacmin akustik özelliğini frekansa bağlı olarak belirleyen ve ses
yalıtımının değerlendirilmesinde de kullanılan parametreyi,
ğğğ) Servis
ekipmanı: Binanın işletimi için gerek duyulan, ısıtma, iklimlendirme, sıhhi
tesisat sistemleri, pompalar, jeneratörler, asansörler, garaj kapıları gibi
iç ve dış teknik donatıları,
hhh) Ses azaltım
iyileştirme indeksi veya yalıtım iyileştirme indeksi (ΔR):
Laboratuvarda yapılan ölçümlerde bir yapı elemanının hava doğuşlu seslere
karşı yalıtım değerini arttırmakta kullanılan bir ek katmanın performansını
belirtmekte kullanılan ve bir altlık temel elemana uygulandıktan sonra 1/3
oktav bantlarda ölçülen katmanlı ve katmansız durumlardaki ses azaltım
indeksleri arasındaki farkı gösteren birimi,
ııı) Sınır değer:
Bu Yönetmelikte, bir yalıtım veya gürültü göstergesi cinsinden izin verilen
en yüksek ya da en düşük düzeyi,
iii) Ses azaltma indeksi
(R): Bir yapı elemanının üzerine gelen ses gücü W1’in, elemandan
iletilen ses gücü W2’ye oranının on tabanına göre logaritmasının
on katı büyüklüğü olup, elemanının ses azaltma performansını belirtmekte
kullanılan birimi,
jjj) Ses basınç
düzeyi (Lp): Ortamda belli bir noktada ölçülen ses basıncının,
20x10-6 Pa veya 20 µPa referans ses basıncına oranının 10 tabanına göre
logaritmasının 20 ile çarpılmasıyla bulunan ve dB cinsinden belirtilen
değeri,
kkk) Ses gücü
düzeyi (Lw): Ses kaynağının yaydığı ses gücünün işitilebilir en
hafif ses gücü olan 10-12 Watt referans ses gücüne oranının 10 tabanına
göre logaritmasının 10 ile çarpılmasıyla bulunan ve dB cinsinden belirtilen
değeri,
lll) Ses emisyon
değeri: Laboratuvarda veya alanda ilgili standartlara göre ölçülen ses gücü
düzeylerini,
mmm) Spektral
düzey: Bir sesin oktav veya 1/3 oktav bantlarının her birinde diğer bir
deyişle, bir gürültünün farklı frekans bileşenlerine ait ağırlıksız ses
basınç düzeylerini,
nnn) Spektrum
uyarlama terimleri (Ctr, C, CI, Ctr,50-3150,
C50-3150, CI,50-2500): Tek sayılı yalıtım
göstergelerinin elde edilmesi için belirli bir standart frekans spektrum
eğrisi kullanılarak oktav veya 1/3 oktav bantlar için TS EN ISO 717-1 ve TS
EN ISO 717-2 standartlarına göre hesaplanan terimleri,
ooo) Standardize
edilmiş cephe düzeyi farkı (D2m,nT): Cephenin 2 metre önünde
mevcut trafik gürültüsü veya özel bir ses verici kaynak yardımıyla ölçülen
ses basınç düzeyi ile alıcı odadaki ses basınç düzeyi arasındaki farkın
alıcı odasındaki reverberasyon süresine göre düzeltilmiş değerini,
ööö) Standardize
edilmiş darbe ses basınç düzeyi (L'nT): Alan ölçümlerinde alıcı
odasında ölçülmüş ve hesaplanmış darbe sesi basınç düzeyinin, alıcı
odasının reverberasyon süresine bağlı bir düzeltme terimi kullanılarak
azaltılmış spektral değerini,
ppp) Standardize
edilmiş düzey farkı (DnT): Bitişik iki odadan birisinde bir veya
daha fazla ses kaynağı tarafından üretilen hava doğuşlu sesin her iki odada
oluşturduğu ses basınç düzeylerinin yer ve zaman ortalamaları arasındaki
farkın, alıcı odanın reverberasyon süresine göre düzeltilerek elde edilen
spektral değerini,
rrr) Standardize
edilmiş eşdeğer sürekli ses basınç düzeyi (Leq,nT): Oktav veya
1/3 oktav bantlarda referans reverberasyon süresi 0.5 s alınarak standardize
edilmiş eşdeğer sürekli ses basınç düzeyini (A Ağırlıklı ses düzeyi olarak
ölçüldüğü zaman LA,eq,nT olarak adlandırılır),
sss) Standardize
edilmiş en yüksek ses basınç düzeyi (LF,max,nT): Hızlı tepki
zaman ağırlığı kullanılarak oktav bantlarda ölçülen en yüksek ses basınç
düzeyinin ölçüm yapılan odanın reverberasyon süresine göre ve referans
reverberasyon süresi 0.5 s alınarak standardize edilmiş değeri (A Ağırlıklı
ses düzeyi olarak ölçüldüğü zaman LAF,max,nT olarak
adlandırılır),
şşş) Sürekli ses:
Belirli bir zaman süresi içinde ses basınç düzeyi sabit, dalgalı veya az
değişken olan sesleri,
ttt) Taşıyıcı
Sistem: Binanın taşıyıcı sistemi ve taşıyıcı sisteme ilişkin her türlü
eleman ve bileşeni,
uuu)
Tekrarlanabilirlik: Aynı ölçüm yöntemi, aynı gözlemci, aynı ölçme cihazı,
aynı konum, aynı kullanım koşulları, aynı ölçülen büyüklüğe ait kısa zaman
aralığında tekrarlanan ölçüm sonuçları arasındaki uyuşma yakınlığını,
üüü) Yalıtım
göstergesi: Yapı elemanlarının frekanslara göre değişen ses yalıtım
performanslarını tek bir sayı ile ifade etmeye yarayan değerlendirme
birimlerini,
vvv) Yapı
bileşeni: Yapı elemanları üzerinde yer alan, farklı malzeme ve yapıya sahip
kapı, pencere, cam havalandırma ünitesi, kanal açılışları, panjurlar gibi
tamamlayıcı elemanları,
yyy) Yapı elemanı:
Bina kabuğunu oluşturan, üzerinde pencere ve kapı gibi yapı bileşenlerini
de kapsayan dış duvarlar, giydirme cepheler, çatı ve bina içinde taşıyıcı
olan veya olmayan yatay ve düşey bölme elemanlarının tümünü,
zzz) Yüzer döşeme:
Döşeme kaplaması veya döşeme kaplaması altındaki şap katmanı gibi
tamamlayıcı bileşenler ile döşeme gövdesi ve duvar gövdesi gibi binanın
taşıyıcı veya bölücü bileşenleri arasındaki bağlantının yatayda ve düşeyde
esnek, basınç dayanımı olan, darbe sesi yalıtımı katmanı ile kesilmesi
yoluyla ses yalıtımı sağlanmış döşeme tipini,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Genel
Esaslar
Proje ve ruhsat
işleri
MADDE 5 –
(1) Yeni binaların inşasında, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra
kullanım amacı kısmen veya tamamen değiştirilmek istenen mevcut bina ve
tesislerde, esaslı tadilat projelerinde, kullanım amacına ve mekan
özelliklerine göre bu Yönetmelikte öngörülen esaslar göz önüne alınır.
(2) Projeler,
diğer kanuni düzenlemeler yanında, gürültüye karşı önlem bakımından bu
Yönetmelikte öngörülen şartlara uygun değil ise, yapı ruhsatı verilmez.
Yeni yapılan veya proje tadilatı ile kullanım amacı değiştirilen bina veya
binadaki bağımsız birimlerde bu Yönetmelikte öngörülen esaslara göre imalat
yapılmadığının tespiti hâlinde, bu eksiklikler giderilinceye kadar binaya
yapı kullanma izin belgesi verilmez.
(3) Bu
Yönetmelikte tanımlanmamış olan ve açıklık gereken hususlar hakkında, Türk
Standartları, bu standartların olmaması hâlinde ise, Avrupa Standardizasyon
Komitesi (CEN) Standartları esas alınır. Türk veya Avrupa Standartlarında
düzenlenmeyen hususlarda, uluslararası geçerliliği kabul edilen dokümanlar
da kullanılabilir.
(4) Bu Yönetmelik
hükümlerinin uygulanmasından ilgisine göre yapı ruhsatı vermeye yetkili
idareler, yatırımcı kuruluşlar, yapı sahipleri, tasarım ve uygulamada
görevli mimar ve mühendisler ile uygulayıcı yükleniciler ve imalatçılar,
yapı yapılmasında ve kullanımında görev alan bina akustiği uzmanları, yapı
değerlendirme ve işletme yetkilileri görevli, yetkili ve sorumludur.
(5) (Değişik:RG-31/5/2018-30437)
Ruhsata tabi yapılardan altıncı fıkra haricindekiler için proje
müellifi veya akustik uzman tarafından mimari akustik raporu düzenlenir.
Akustik rapor, bu Yönetmelikte öngörüldüğü şekilde; mekânların,
gürültüye hassasiyet ve gürültülülük yönünden birbirleri ile olan
ilişkilerine ve ses iletim yollarına (hava doğuşlu ve darbe
sesi) ait analizleri; hedeflenen akustik kalite ve yalıtım
sınıfına göre uygulanacak sınır değerleri; bu değerlere ve analizlere göre
mimari ve/veya tesisat projelerinde gösterilecek yapı elemanları ve
bileşenleri ile noktasal birleşim detaylarını içerir.
(6) (Değişik:RG-31/5/2018-30437)
Aşağıda sayılan binalar için mimari ve tesisat projelerinden ayrı
olarak, akustik uzman tarafından akustik proje hazırlanır ve (b) bendindeki
yapılar için akustik performans belgesi düzenlenir.
a) Bir bodrum katı
ve çatı arası hariç yediden fazla katlı konutlar, toplam inşaat alanı 2.000
metrekareyi geçen ikiden fazla katlı konut dışı binalar, EK-2 Tablo 2.1’de
verilen bina işlevlerinden birden fazlasını içeren binalar, konser ve
dinleme salonları gibi özel akustik tasarım gerektiren kullanımları içeren
binalar,
b) A veya B
akustik performans sınıfını hedefleyen binalar.
(7) Ses yalıtımına
ait detay ve çizimler ile hesap ve/veya ölçüm sonuçları, bu Yönetmeliğe
göre hazırlanacak akustik proje veya mimari akustik raporu dahilinde, yapı
sahibi veya kanuni vekillerince yapı ruhsatı almak için sunulan müracaat
dilekçesi ekindeki ruhsat eki mimari proje ve tesisat projeleri ile
birlikte ilgili idareye teslim edilir.
Yapı
elemanları, malzemeleri ve bileşenleri
MADDE 6 –
(1) Akustik performansa katkısı bulunan; yapı malzemeleri, bileşenleri ve
bir veya birden fazla katmandan oluşan yapı elemanlarının akustik
performans özellikleri veya ilgili parametreleri, ilgili ürün standardına
göre beyan edilir. Akustik performansa katkısı bulunan ve akustik
performans özellikleri veya buna ilişkin parametreleri ürün standartlarında
bulunmayan eleman, bileşen ve malzemelerin EK-1’de yer alan ilgili
laboratuvar ölçüm standardına uygun olarak, akreditasyon belgesine sahip
laboratuvarlarda akustik teste tabi tutulması gerekmektedir.
(2) Ses yutucu
malzeme, darbe sesi kesici katmanlar, titreşim yalıtıcıları, akustik
panjurlar, kabinler, modüler gürültü perdeleri, akustik macun, profil, kapı
altı ses kesiciler, kanal astarlama ve kanal giydirme malzemeleri, ses
susturucuları, yapı elemanlarında katmanları bağlayan, noktasal veya
doğrusal ses köprüsünü engelleyen ve birleşim noktalarında kullanılan ara
elemanlar ve özel olarak ses yalıtımı amacıyla kullanılan yapı malzemeleri,
takım malzemeler, özel tasarlanan sistemler, pencere, kapı, doğrama ve
camlar akustik performans beyanına tabidir.
(3) Binalarda
kullanılacak tüm mekanik ve elektrik ekipman ve donatılarının ses emisyon
değerleri için, üretici tarafından beyan edilen spektral düzeyler ile A
ağırlıklı ses gücü düzeyi kullanılır. Emisyon ses gücü
düzeyinin ölçüldüğü standart ile
birlikte beyan edilmesi gereklidir.
Yükümlülükler
ve sorumluluklar
MADDE 7 –
(1) Binalarda ses yalıtımına dair detay ve yapısal çözümleri içeren akustik
proje ve ölçümler, Bakanlık tarafından hazırlanan uygun sertifika
programlarındaki başvuru koşullarında belirtilen meslek grubundan olup,
düzenlenecek eğitime katılarak bina akustiği uzmanı olarak
yetkilendirilenler tarafından yapılabilir.
(2) Bina akustiği
uzmanlarının yetkilerini kötüye kullandıklarının veya gerçeğe aykırı belge
düzenlediklerinin tespit edilmesi halinde, durum, yapı ruhsatı vermeye
yetkili idare tarafından ilgili meslek odasına bildirilir ve haklarında
yapılacak inceleme ve soruşturma sonucunda disiplin cezası alanların
sertifikaları, bir daha verilmemek üzere Bakanlığın bildirimi üzerine,
sertifikayı düzenleyen kuruluş tarafından iptal edilir.
(3) Açık alanda
kullanılan ekipmanlarda uyulması gereken şartlar, bina içinde kullanılan
gürültü kaynakları için emisyon düzeyleri, sanayi tesislerinde kullanılan
alet, ekipman ve makinelerde uyulması gereken koşullar için 4/6/2010
tarihli ve 27601 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevresel Gürültünün
Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği esas alınır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Kullanılacak
Gürültü ve Yalıtım Göstergeleri ve Uygulanması
Çevresel
gürültü göstergeleri
MADDE 8 – (1)
Binaların dışındaki gürültü düzeylerinin ölçülmesi, hesaplanması ve
değerlendirilmesinde Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi
Yönetmeliği esas alınır. Ölçümler, TS 9315 ISO 1996-1 ve TS ISO 1996-2
standartlarına göre yapılır. Dış yapı elemanları için yapılacak yalıtım
hesaplamalarında gündüz ve gece saatleri için 10 uncu maddede belirtilen
frekans aralıklarında ve 1/3 oktav bantlarında Leq, LF,max
dB ve frekans ağırlıklı Lgag(Lden), dBA değerleri
kullanılır.
İç gürültü
göstergeleri
MADDE 9 –
(1) Binalarda iç mekanlarda arka plan gürültüsü değerlendirmesinde LAeq
ve NR göstergeleri kullanılır. LAeq kullanıcının mekanı kullanma
saatlerine göre ve gündüz, akşam, gece veya 24 saat için hesaplanır. NR
63-8000 Hz arasındaki oktav bantlarda belirlenir.
(2) Binalarda
servis ekipmanından kaynaklanan iç gürültülerin değerlendirilmesinde LAeq,nT
ve LAF,max,nT göstergeleri kullanılır. LAeq,nT ve LAF,max,nT
değerleri; ekipmanın türüne göre 63-8000 Hz arasında oktav bantlarda belirlenir.
Sürekli ses üreten servis ekipmanı için LAeq,nT, kesikli ses
üreten servis ekipmanı için LAF,max,nT kullanılır. Ölçümler en
az 3 farklı noktada ve TS EN ISO 10052 ve TS EN ISO 16032’ye göre yapılır.
Ses yalıtım
göstergeleri
MADDE 10 –
(1) Binaların dış yapı elemanlarının hava doğuşlu seslere karşı
yalıtımlarının değerlendirilmesinde; DnT,A,tr veya D2m,nT,50
kullanılır. DnT,A,tr değeri, D2m,nT,w değerinin 100
Hz - 3150 Hz aralığında saptanan Ctr spektrum uyarlama terimi ile birlikte
gösterimidir. D2m,nT,50 değeri; D2m,nT,w değerinin 50
Hz - 3150 Hz aralığında saptanan Ctr ,50-3150 spektrum uyarlama
terimi ile birlikte gösterimidir.
(2) Binalarda
bölme elemanlarının hava doğuşlu seslere karşı yalıtımlarının
değerlendirilmesinde DnT,A veya DnT,50 kullanılır. DnT,A
değeri, DnT,w değerinin 100 Hz - 3150 Hz aralığında saptanan C
spektrum uyarlama terimi ile birlikte gösterimidir. DnT,50
değeri; DnT,w değerinin 50 Hz - 3150 Hz aralığında saptanan C
spektrum uyarlama terimi ile birlikte gösterimidir.
(3) Binalarda
döşemelerin darbe sesine karşı yapılacak yalıtımın değerlendirilmesinde L'nT,w
veya L'nT,50 göstergeleri kullanılır. L'nT,50 değeri;
L'nT,w değerinin 50 Hz - 2500 Hz aralığında saptanan CI,50-2500
spektrum uyarlama terimi ile birlikte gösterimidir.
(4) Akustik proje
hazırlanacak mekanik sistemlerin ve servis ekipmanlarının bulunduğu bina
tiplerinde, eğlence yerlerinde ve sanayi yapılarında bina akustiği uzmanı
tarafından ön analizlerle gürültü düzeyleri saptanır. Gürültü kaynağının
veya alıcı mekanına iletilen gürültü spektrumunun içinde 50-100 Hz arasında
hakim tonal bileşenler bulunduğu belirlenirse veya hafif yapı elemanlarının
rezonans frekanslarının 50-100 Hz aralığına düştüğü saptanırsa gürültüden
etkilenen dış yapı elemanları ile düşey ve yatay bölme elemanlarında
yapılacak tüm yalıtım ölçüm ve hesapları 50 Hz’den başlar ve D2m,nT,50,
DnT,50, L'nT,50 ses yalıtım göstergeleri kullanılır.
Önlem alma çalışmaları için bina akustiği uzmanı gerekli gördüğünde
incelenecek üst frekansı gürültü spektrumuna bağlı olarak 5000 Hz’e kadar
çıkartılabilir.
(5) Ses yalıtım
ölçümlerinde TS EN ISO 16283-1, TS EN ISO 16283-2 ve TS EN ISO 16283-3
standartlarında belirtilen teknikler kullanılır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Binalarda
Akustik Performans Sınıfları İçin Sınır Değerler
Ses yalıtım
sınır değerleri
MADDE 11 –
(1) Farklı bina tipleri ve mekanların işlevlerine bağlı olarak gürültü
kaynağı olmaları durumunda gürültülülük dereceleri, alıcı olmaları durumunda
gürültüye karşı hassasiyetleri, EK-2 Tablo 2.1’e göre belirlenir.
(2) Binanın sahip
olması gereken akustik performans sınıfı, bu Yönetmeliğe göre belirlenir.
Hava doğuşlu ses yalıtımı ve darbe sesi yalıtımında akustik performans
sınıflarının sağladığı öznel değerlendirmeler için EK-2 Tablo 2.2 dikkate
alınır.
(3) Yeni yapılacak
binalarda en az C akustik performans sınıfı sağlanır. Mevcut binalarda
kullanım amacının değişmesi durumunda etkilenen bağımsız birimlerde en az
D, esaslı tadilat bulunması durumunda ise etkilenen yapı elemanlarında en
az D akustik performans sınıfı sağlanır. Yapı elemanlarının pencere gibi
saydam bileşenleri de dahil olmak üzere, bütününün ses yalıtımı bu
değerlendirmeye tabidir. Kapı içeren yapı elemanlarında kapı ile beraber
sağlanan ses yalıtım değerinin bu Yönetmelikte belirtilen sınır değerlerden
en fazla (Değişik ibare:RG-31/5/2018-30437) 14 dB düşük
olmasına izin verilir.
(4) Gürültüye
hassasiyet dereceleri belirlenen mekanların dış yapı elemanları için temel
alınacak en düşük hava doğuşlu ses yalıtım gerekleri EK-3 Tablo 3.1’de yer
almaktadır.
(5) Gürültülülük
ve hassasiyet dereceleri belirlenen mekanları ayıran düşey ve yatay
elemanlar için temel alınacak en düşük hava doğuşlu ses yalıtım gerekleri
EK-3 Tablo 3.2’de yer almaktadır.
(6) Gürültülülük
ve hassasiyet dereceleri belirlenen mekanları ayıran döşemeler için esas
alınacak en yüksek darbe sesi sınır değerleri EK-3 Tablo 3.3’te yer
almaktadır.
(7) Sıklıkla
karşılaşılan bina tipleri ve mekanlar için bitişik veya alt alta hacimlerin
komşuluk ilişkileri tanımlanmış, ilgili sınır değerler EK-3 Tablo 3.4 ve
Tablo 3.5’te yer almaktadır. Bu tablolarda yer almayan bir komşuluk
ilişkisi gösteren bitişik veya alt alta iki komşu mekanı ayıran yapı
elemanları için yalıtım gereklerinin belirlenmesinde Tablo 2.1 kullanılır
ve değerler Tablo 3.2 ve Tablo 3.3’ten alınır.
(8) EK-2’de yer
almayan bir mekan işlevi söz konusu olduğunda, mekana ait yapı elemanları
için, bu Yönetmelikte belirtilen ilkeler doğrultusunda ekte yer alan tablolardan
uygun değerler seçilerek yalıtım gerekleri belirlenir.
Mekan içi
gürültü sınır değerleri
MADDE 12 –
(1) Binalarda akustik performans sınıfına bağlı olarak izin verilen mekan
içi gürültü düzeyleri EK-4 Tablo 4.1’de yer almaktadır.
(2) İçerisinde elektronik
olarak yükseltilmiş müzik yayını veya canlı müzik yapılan restoran, bar,
alışveriş merkezi, mağaza, oyun salonu gibi birincil işlevi müzik dinlemek
olmayan mekanlarda müzik sesi dâhil izin verilen en yüksek iç gürültü
düzeyleri EK-4 Tablo 4.1’de yer almaktadır.
(3) Yeni yapılacak
binalarda en az C, mevcut binalarda kullanım amacının değişmesi ya da
esaslı tadilat bulunması durumunda, tadilatın etkilediği bağımsız
birimlerde en az D sınıfı sağlanır.
Tesisat ve
servis ekipmanlarından kaynaklanan iç gürültü sınır değerleri
MADDE 13 –
(1) Sürekli gürültü üreten servis ekipmanlarından kaynaklanan gürültü
düzeyleri, EK-5 Tablo 5.1'deki değerleri geçemez.
(2) Kesikli
gürültü üreten servis ekipmanlarından kaynaklanan gürültü düzeyleri, EK-5
Tablo 5.2’deki değerleri geçemez.
(3) Yeni yapılacak
binalarda en az C, mevcut binalarda kullanım amacının değişmesi ya da
esaslı tadilat bulunması durumunda, tadilatın etkilediği bağımsız
birimlerde en az D sınıfı sağlanır.
Reverberasyon süreleri
ve yüzey yutuculukları için sınır değerler
MADDE 14 –
(1) Çeşitli mekanlarda izin verilen reverberasyon süresi en yüksek sınır
değerleri EK-6 Tablo 6.1’de yer almaktadır. Bu değerler yapı elemanlarından
istenen en düşük hava doğuşlu ses yalıtım değerlerinin hesaplanmasında
kullanılır.
(2) Eğitim
yapıları, sağlık tesisleri, büro ve idari binalar, yemekhane ve lokantalar,
tüm sirkülasyon alanları, kütüphaneler, terminaller, kamuya ait tesisler,
spor salonları içerisinde tavan kaplamasının ağırlıklı ses yutuculuk
katsayısının (αw) en az 0.75’i sağlaması gerekmektedir.
Diğer yüzeyler için istenen yutuculuklar reverberasyon sürelerine bağlı
olarak elde edilir.
(3) Akustik proje
ve raporlarda, EK-6’da yer alan reverberasyon sürelerinin sağlandığının hesaplar
ile gösterilmesi durumunda, ikinci fıkrada belirtilen koşul aranmaz.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Ses
Yalıtımı Uygulama Süreci ve Yalıtım Kuralları
Hava doğuşlu
sesler ve darbe sesleri için sınır değer belirleme yöntemleri
MADDE 15 –
(1) Bu Yönetmelikte belirtilen hava doğuşlu ve darbe sesleri için yalıtım
sınır değerlerinin belirlenmesi ve uygulanmasındaki süreç EK-7’de yer
almaktadır.
(2) Mekanik
odalarda ve ses yükseltici sistemlerin kullanıldığı mekanlarda uygulanacak
en düşük hava doğuşlu ses yalıtım değeri EK-4 Tablo 4.1’de belirtilen
düzeyleri sağlayacak şekilde EK-7’de verilen hesaplama yoluyla belirlenir.
Yalıtım
tasarlama, hesaplama ve modelleme yöntemleri
MADDE 16 –
(1) İstenilen yalıtımın tasarlanmasında uygulanacak kurallar EK-7’de yer
almaktadır.
a) Yapı elemanları
ve bileşenlerinin 6 ncı maddeye göre ölçülmüş ses azaltım indeksi R ve
darbe sesi basınç düzeyi Ln değerleri spektral düzeyler olarak
oktav veya 1/3 oktav bantlarda beyan edilmiş ise yalıtım tasarlama ve
hesaplamalarında bu değerler kullanılır.
b) Laboratuvarda
yapılmış ölçüm sonuçları bulunmuyorsa; ses azaltım indeksi R ve darbe sesi
basınç düzeyi Ln değerleri spektral veya ağırlıklı düzeyler Rw
(C;Ctr) ve Ln,w olarak, sesin doğrudan iletimi için
literatürde genel kabul görmüş bilimsel yöntemler veya bu yöntemlere dayalı
yazılımlar kullanılarak hesaplanabilir.
c) Laboratuvar
ölçümleri veya bilimsel yöntemlerle saptanan R ve Ln değerlerine
yapı elemanlarının birleşim bölgesi özelliklerine göre gerçekleşen yanal
iletimleri de ekleyerek bina içinde ses yayılımını modelleyen TS EN
12354-1, TS EN 12354-2 ve TS EN 12354-3 standartlarının ilgili bölümleri
kullanılarak yapı elemanlarının ses yalıtım performansı hesaplanır.
ç) Uygulanacak
yapı elemanları akustik projede/mimari akustik raporda liste halinde ses
yalıtım detayları ve hesaplanan akustik performans değerleri ile birlikte
verilir; uygulama ilkeleri açıklanır.
d) Özel durumlar
için gürültü kaynaklarına ve mekanların iç akustik gereklerine bağlı olarak
istenen yalıtım değerleri EK-7’de verilen hesaplama yöntemine göre ayrıca
hesaplanarak yapı elemanı ve detaylar bu değere göre belirlenir.
(2) Laboratuvar
ölçümleri veya hesaplarla belirlenen Rw (C;Ctr) ve Ln,w
performans değerlerinin hesaplama ile DnT,A veya DnT,50
ve L'nT,w veya L'nT,50 değerlerine dönüştürülmesi
için literatürde genel kabul görmüş bilimsel yöntemler kullanılabilir.
ALTINCI
BÖLÜM
Tesisat
ve Servis Ekipmanı Gürültü Kontrol Önlemleri
Gürültü
kontrolü
MADDE 17 –
(1) Tesisat ve servis ekipmanlarından kaynaklanan gürültünün kontrolü amacıyla
EK-8’de belirtilen kurallar uygulanır.
Gürültü kontrol
önlemleri
MADDE 18 –
(1) Mekanik sistem kurulumu tamamlanıp işletmeye alınması aşamasında,
idaresince istenmesi durumunda, TS EN ISO 10052 ve TS EN ISO 16032
standartlarına göre ölçümler yapılır. Ölçüm sonuçlarının sınır değerlerden
yüksek çıkması durumunda EK-8’e göre önlem alınır.
YEDİNCİ
BÖLÜM
Uzmanlık,
Değerlendirme, Testler ve Raporlama
Ölçüm,
hesaplama, rapor ve akustik proje hazırlayacaklarda değerlendirme
kriterleri
MADDE 19 – (1)
Bina akustiği proje ve ölçüm hizmetlerini yerine getireceklerin eğitim
koşulları, mesleki yeterlilik ve deneyim kriterleri ve bunların
belgelendirilmesi ile hizmetin yürütülmesine ilişkin usul ve esaslar
akustik sertifika programlarında tanımlanır.
Hizmetlere
ilişkin kullanılacak standartlar
MADDE 20 –
(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında yapılacak hesaplama ve testlerde
kullanılacak standartlar EK-9’da yer almaktadır.
SEKİZİNCİ
BÖLÜM
Denetim
ve Belgelendirme
Denetim
MADDE 21 –
(1) Binalarda yapım aşamasında veya sonrasında ölçümlere dayalı akustik
test ve raporlar bina akustiği uzmanı tarafından yapılır, ölçüm raporu
düzenlenir.
Akustik
performans sınıfı ve belgelendirmesi
MADDE 22 –
(1) İsteğe bağlı olarak akustik performans belgesi düzenlenecek binalarda,
EK-10’da açıklanan esaslara uygun olarak seçilecek örnek yapı elemanları ve
mekanları için EK-9’da listelenen ölçüm standartları uygulanarak akustik
testler yapılır ve akustik performans belgesi tüm bina için bina akustiği
uzmanı tarafından düzenlenir. Akustik performans belgesi, bina içindeki
yapı elemanlarının ses yalıtımı, mekan içi gürültü düzeyleri, reverberasyon
süresi ve servis ekipmanları gürültü düzeyleri açılarından yapılan
performans değerlendirmelerinin tümünü kapsar. Düzenlenen A veya B akustik
performans belgesinin bir nüshası Bakanlığa gönderilir.
DOKUZUNCU
BÖLÜM
Son
Hükümler
GEÇİCİ MADDE 1
– (Ek:RG-31/5/2018-30437)
(1) Bu maddenin
yürürlük tarihinden itibaren bir yıl süreyle, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin
altıncı fıkrasına göre düzenlenmesi gereken akustik proje yerine mimari
akustik rapor hazırlanabilir.
Yürürlük
MADDE 23 –
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinden bir yıl sonra yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 24 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür.
Ekleri
için tıklayınız.
|