KAMU
İDARELERİNE AİT ÖZEL HESAPLARA İLİŞKİN İŞLEMLERİN
MUHASEBELEŞTİRİLMESİNE
DAİR YÖNETMELİK
Amaç
MADDE 1 – (1)
Bu Yönetmeliğin amacı, yılları merkezi yönetim bütçe kanunu veya diğer
kanunlar uyarınca, belirli faaliyetlerin gerçekleştirilmesi ya da
projelerin desteklenmesi amacıyla oluşturulan özel hesaplardan yapılan
işlemlerin muhasebeleştirilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1)
Bu Yönetmelik genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerini kapsar.
(2) 10/12/2003 tarihli
ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 24 üncü maddesi
uyarınca özel hesaplara aktarılan ve bu hesaplardan yapılan kullanımların
muhasebeleştirilmesi bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
(3) 7/11/1985 tarihli
ve 3238 sayılı Savunma Sanayii Müsteşarlığının Kurulması ve 11
Temmuz 1939 Tarih ve 3670 Sayılı Milli Piyango Teşkiline Dair Kanunun İki
Maddesi ile 23 Ekim 1984 Tarih ve 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun
Bir Maddesinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 10 uncu maddesi,
30/5/1985 tarihli ve 3212 sayılı Silahlı Kuvvetler İhtiyaç Fazlası Mal ve
Hizmetlerinin Satış, Hibe, Devir ve Elden Çıkarılması; Diğer Devletler
Adına Yurt Dışı ve Yurt İçi Alımların Yapılması ve Eğitim Görecek Yabancı
Personel Hakkında Kanunun 4 üncü maddesi, 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı
Serbest Bölgeler Kanununun 7 nci maddesi, 24/3/2010 tarihli ve
5978 sayılı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanunun 27 nci maddesi, 27/11/2007 tarihli ve
26713 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Avrupa Birliği ve Uluslararası
Kuruluşların Kaynaklarından Kamu İdarelerine Proje Karşılığı Aktarılan Hibe
Tutarlarının Harcanması ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Yönetmelik ve
25/2/2017 tarihli ve 29990 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dönüşüm
Projeleri Özel Hesabı Yönetmeliği kapsamındaki işlemler bu Yönetmelik
hükümlerinden istisnadır.
Dayanak
MADDE 3 – (1)
Bu Yönetmelik, 5018 sayılı Kanunun 30 uncu ve 49 uncu maddelerindeki
hükümlere dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1)
Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Bakanlık:
Maliye Bakanlığını (Muhasebat Genel Müdürlüğü),
b) Banka: Kamu
sermayeli bankaları,
c) Kamu idaresi:
50l8 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı cetvelde sayılan genel bütçe
kapsamındaki kamu idareleri, (II) sayılı cetvelde sayılan özel bütçeli
idareleri, (III) sayılı cetvelde sayılan düzenleyici ve denetleyici
kurumları, (IV) sayılı cetvelde sayılan sosyal güvenlik kurumlarını ve
mahalli idareleri,
ç) Muhasebe
birimi: Kamu idaresinin muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü birimi veya
birimleri,
d) Muhasebe
yetkilisi: Kamu idaresinin muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü muhasebe
biriminin yetkilisini,
e) Özel hesap:
Yılları merkezi yönetim bütçe kanunu ya da diğer kanun hükümleri gereğince
belirli faaliyetlerin gerçekleştirilmesi veya projelerin desteklenmesi ve
benzeri amaçlar için banka nezdinde kamu idaresi adına açılan ve işlemleri
muhasebe birimi tarafından yürütülen hesabı,
ifade eder.
Muhasebeleştirme
belgesi ve belgelerin muhafazası
MADDE 5 – (1)
Özel hesaplara aktarılan tutarlardan yapılacak kullanımlarda
muhasebeleştirme belgesi olarak, 3/12/2014 tarihli ve 2014/7052
sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe
Yönetmeliği ekinde yer alan muhasebe işlem fişi kullanılır.
(2) İlgilisine
ödeme yapılmak üzere iki nüsha düzenlenen muhasebe işlem fişi muhasebe
birimine gönderilir. Muhasebe yetkilisince imzalanan muhasebe işlem fişinin
bir nüshası muhasebe biriminde, diğeri kanıtlayıcı belgelerle birlikte
genel hükümlere göre muhafaza edilir.
Özel hesaba
ilişkin işlemlerin muhasebeleştirilmesi
MADDE 6 – (1)
Özel hesaba aktarılan tutarlar ile bu hesaptan yapılan kullanımların
muhasebeleştirilmesi, ilgili kamu idaresinin muhasebe hizmetlerini yürüten
muhasebe birimi tarafından yapılır.
(2) Özel hesabın
bulunduğu banka hesabından yaptırılacak ödeme ve göndermeler, gönderme emri
veya çek düzenlenmek suretiyle yapılır.
(3) Özel hesaba
aktarılan tutarlar aşağıda açıklanan esaslara göre muhasebeleştirilir:
a) İlgili kamu
idaresi bütçesinde tefrik edilen ödeneklerden tahakkuka bağlanarak aynı
kamu idaresine ait özel hesaba aktarılan tutarlar bir taraftan 108-Diğer
Hazır Değerler Hesabına borç, ilgisine göre 103-Verilen Çekler ve Gönderme
Emirleri Hesabı veya 325-Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabına alacak, diğer
taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına
alacak kaydedilir. Banka hesap özet cetvelinden özel hesaba
aktarıldığı anlaşılan tutarlar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı
veya 325-Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabı kapatıldıktan sonra özel hesabın
102-Banka Hesabına borç, 108- Diğer Hazır Değerler Hesabına alacak
kaydedilir.
b) İlgili kamu
idaresi bütçesinde tefrik edilen ödeneklerden tahakkuka bağlanarak farklı
kamu idaresine ait özel hesaba aktarılan tutarlar gönderen kamu idaresinin
muhasebe birimince bir taraftan 630-Giderler Hesabına borç, ilgisine göre
103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya 325-Nakit Talep ve
Tahsisleri Hesabına alacak, diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına
borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir. Özel hesabına
aktarma yapılan kamu idaresinin muhasebe birimince ise 102-Banka Hesabına
borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
c) Diğer
kaynaklardan özel hesaba aktarılan tutarlar 102-Banka Hesabına borç,
600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
(4) Özel hesaptan
yapılan kullanımlar aşağıda açıklanan esaslara göre muhasebeleştirilir:
a) Özel hesaptan
yapılan harcamalar, bütçe gelir ve bütçe gider hesapları ile ilişkilendirilmeksizin
gelir ve gider hesaplarına kaydedilir.
b) Özel hesaptan
yapılan kullanımlar, 630-Giderler Hesabı veya varlığa dönüştürülecek bir
kullanım unsuru ise ilgili varlık hesabına borç, 103-Verilen Çekler ve
Gönderme Emirleri Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.
c) İlgili mevzuatı
çerçevesinde verilen personel veya iş avansı tutarları 162-Bütçe Dışı Avans
ve Krediler Hesabına borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı
ya da ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.
ç) Verilen
avanslardan yapılan kullanımlara ilişkin kanıtlayıcı belgeler muhasebe
birimine verildiğinde kullanım tutarı 630-Giderler Hesabı veya varlığa
dönüştürülecek bir kullanım unsuru ise ilgili varlık hesabına borç,
162-Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabına alacak kaydedilir. Verilen
avanslardan varsa nakden iade edilen tutar, 102-Banka Hesabına borç,
162-Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabına alacak kaydedilir.
d) Bankadan
alınacak günlük hesap özet cetvelinden ilgililerine ödendiği ya da
gönderildiği anlaşılan tutarlar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri
Hesabına borç, 102-Banka Hesabına alacak kaydedilir.
e) Teminat olarak
tahsil edilen tutarlar 102-Banka Hesabı ya da diğer ilgili hesaplara borç,
vadesine göre 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı ya da 430-Alınan
Depozito ve Teminatlar Hesabına alacak kaydedilir.
f) Alınan teminat
mektupları 910-Alınan Teminat Mektupları Hesabına borç, 911- Alınan Teminat
Mektupları Emanetleri Hesabına alacak kaydedilir.
g) Teminat olarak
alınan kişilere ait menkul kıymetler, 912-Kişilere Ait Menkul Kıymetler
Hesabına borç, 913-Kişilere Ait Menkul Kıymet Emanetleri Hesabına alacak
kaydedilir.
ğ) Özel hesaplarda
bulunan tutarlara ilişkin bankaca tahakkuk ettirilen ve gelecek aylarda
istenebilir duruma gelecek olan faiz tutarları ay sonlarında 181-Gelir
Tahakkukları Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
Bankaca özel hesaba aktarılan faiz tutarları 102-Banka Hesabına borç,
önceki aylarda tahakkuk etmiş faiz alacakları 181-Gelir Tahakkukları Hesabına,
ay içinde tahakkuk eden faiz tutarları ise 600-Gelirler Hesabına alacak
kaydedilir.
h) Özel hesaptan
yapılan kullanımlarda genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince sorumlu
sıfatıyla vergi dairesine ödenmesi gereken vergi, resim, harç ve benzeri
borç tutarları ilgili hesaplara borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme
Emirleri Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilerek bütçeye
gelir kaydedilmek üzere kamu idaresinin muhasebe birimine gönderilir.
ı) Özel hesaptan
yapılan kullanımlarda genel bütçe kapsamı dışındaki kamu idarelerince
sorumlu veya mükellef sıfatıyla vergi dairesine ödenmesi gereken vergi,
resim, harç ve benzeri borç tutarları ilgili hesaplara borç, 360-Ödenecek
Vergi ve Fonlar Hesabına alacak kaydedilir. Söz konusu tutarlardan yapılan
göndermeler 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına borç, 103-Verilen Çekler
ve Gönderme Emirleri Hesabına veya ilgili diğer hesaplara alacak
kaydedilir.
i) Özel hesaptan
yapılan kullanımlarda sosyal güvenlik mevzuatı hükümlerine göre sosyal
güvenlik kurumu adına tahsil edilen tutarlar ilgili hesaplara borç,
361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabına alacak kaydedilir. Tahsil
edilen tutarlardan ilgili sosyal güvenlik kurumuna gönderilenler
361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabına borç, 103-Verilen Çekler
ve Gönderme Emirleri Hesabına veya ilgili diğer hesaplara alacak
kaydedilir.
(5) Yukarıda yer
alanlar dışında, özel hesaplara ilişkin olarak gerçekleşen mali işlemlerin
muhasebeleştirilmesinde Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin ilgili hesapları
işlemin çeşidine uygun olarak kullanılır.
(6) Özel hesaplara
ilişkin mali işlemler kamu idaresi hesapları kapsamında ayrı bir mali tablo
oluşturulmaksızın kullanıcı kamu idaresinin mali raporları içerisinde
gösterilir.
Kullanılacak
kanıtlayıcı belgeler
MADDE 7 – (1)
Özel hesaptan yapılacak kullanımlarda muhasebeleştirme belgesine özel
mevzuatındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla 5018 sayılı Kanunun 33 üncü
maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanan yönetmeliklerde belirtilen
kanıtlayıcı belgeler bağlanır.
Özel hesapta
kalan tutarlar
MADDE 8 – (1)
Özel hesap uygulamasının sona ermesi halinde bu durum muhasebe birimine
bildirilir. Bu bildirim üzerine özel hesapta kalan tutar ilgili
mevzuatındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla ilgili idarenin bütçesine gelir
kaydedilir ve banka hesabı kapatılır.
Tereddütlerin
giderilmesi
MADDE 9 – (1)
Bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri gidermeye
Bakanlık yetkilidir.
Uygulanmayacak
hükümler
MADDE 10 – (1)
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla diğer düzenlemelerde yer
alan özel hesapların muhasebeleştirilmesine ilişkin hükümler uygulanmaz.
Mevcut özel
hesapların devri
GEÇİCİ MADDE 1
– (1) 1/1/2017 tarihi itibarıyla özel hesaplara ilişkin
yapılacak işlemler aşağıda sıralanmıştır:
a) Muhasebe
sistemi dışında tutulan özel hesaplardan, ilgili muhasebe birimi adına
açılmış olan banka hesabına aktarılan tutarlar 102-Banka Hesabına borç,
500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir.
b) Muhasebe
sistemi içerisinde tutulan ve kullanımları emanet hesaplarda takip edilen
tutarlar 333- Emanetler Hesabına borç, 500-Net Değer Hesabına alacak
kaydedilir.
c) Muhasebe
sistemi dışında tutulan özel hesaplardan bu tarihten önce verilmiş ve
süresinde kapatılamamış avanslar, 162-Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabına
Borç, 500- Net Değer Hesabına alacak kaydedilir.
Yürürlük
MADDE 11
– (1) Bu Yönetmelik 1/1/2017 tarihinden geçerli olmak
üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 12
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.
|